het voorzorgs beginsel

Het voorzorgs- beginsel is een nobel beginsel. Het betekent dat je nadenkt over de toekomst en daar vast maatregelen op neemt.  In het westen sparen mensen voor hun oude dag en nemen ze twee kinderen.  In ontwikkelingslanden kunnen ze niet sparen zonder bronnen en daarom nemen ze veel kinderen. Die zijn niet zelden hún oudedagsvoorziening, maar ook onmisbaar bij het vergaren van voldoende inkomen voor het gezin.

Volgens de ‘Carbon bubble theorie’ luidt het voorzorgsbeginsel van actiegroep Urgenda: dat 80 % van de wereldwijde reserves aan fossiele bronnen in de grond moeten blijven zitten  ‘omdat we willen dat de aarde niet meer dan 2 graden opwarmt ‘.  ‘Stuitend’ is het enige woord dat hier van toepassing is, wetend dat miljoenen mensen op deze aarde verstoken zijn van de toegang tot energie waardoor ze nog steeds in grote armoede leven in landen waar ‘wij’ de grondstoffen uit de bodem komen halen en die we stelselmatig buitensluiten in de WTO . Nog stuitender dat ze innig samenwerken met fossiele bedrijven om hun ideeën uit te dragen. En nóg stuitender dat ze het vluchtelingen probleem direct koppelen aan een niet bewezen klimaatprobleem.

Op de afbeelding hierboven zie je Hans Rosling bij een van zijn bekende grafieken.  Hans Rosling werkte oa voor Artsen zonder grenzen en de WHO. Hij overleed in 2017 en zou zich in zijn graf omdraaien als hij kennis kon nemen van de ideeën van Urgenda.  Hij ergerde zich eraan dat mensen klakkeloos de informatie uit de mainstream- media voor waar aannamen en stichtte de Gapminder foundation om informatie en feiten meer toegankelijk te maken door middel van interactieve grafieken. ( trendalyzer software ).  Een van die onderwerpen betreft de toegankelijkheid van ( goedkope ) energie en grondstoffen, die het verschil maken tussen rijk en arm en dat armoede alleen kan worden bestreden als mensen in die landen daar ook toegang toe hebben. Iets wat Urgenda ze wil ontzeggen vanuit haar ‘ Carbon Bubble ‘ doctrine.  Zie hier de bevlogen ‘Ted talk’ van Hans Rosling over de toegankelijkheid en juiste interpretatie van data, die je móet zien :

De uitstoot van CO2 per Nederlander (capita ) bedraagt 10,1 Ton per jaar bij een inkomen van 46.914 US dollar.  Een inwoner van Nigeria, een van de rijkere landen van Afrika door de olie-inkomsten, heeft een GPD van 1.222 US dollar en veroorzaakt een CO2 uitstoot van 0,6 TON.  China, dat in de berichtgeving over het akkoord van Parijs, steevast werd aangeduid als de grootste vervuiler ter wereld, samen met de USA, heeft een uitstoot van CO2 per capita van 4,5 Ton tegen 19 TON per inwoner van de USA en verdient 4.428 US dollar per jaar, tegen  47.198 dollar van de Amerikaan.   China is nog altijd een straatarm land en de CO2 uitstoot is laag.  De grootste ‘vervuilers’  zijn overigens niet de Amerikanen, maar de Belgen, met 22,2 Ton per capita, een en ander volgens de gegevens van  Carbon Footprint of Nations.  Finland eindigt een fractie onder de USA.

Dat er een relatie is tussen hoe rijk / welvarend een land is en het gebruik van fossiele brandstoffen is mag duidelijk zijn. Zie het lijstje.

CO2 TON/ Inwoner GDP ( US dollars )
USA 19 47.198
China 4,5 4.428
Nigeria 0,6 1.222
België 22,2 43.144
India 1,5 1.224
Finland 18,7 44.512
Denemarken 12,8 55.890
Duisland 12,3 40.152
nederland 10,1 46.914
Frankrijk 9 39.459
Guinea 523

Guinea is het armste land op deze aarde en heeft reeds een volledig fossiel arme economie.  Dat is wat Urgenda voor je in petto heeft.  lees verder het artikel ‘alfa’s kun je alles wijsmaken’ 

bronnen : VN statistieken

Carbon Footprint of Nations ( Norwegian University of Science and technology )

Gapminder ( Hans Rosling )

Guinea, het armste land van de wereld waar het gemiddelde inkomen per inwoner 523 dollar bedraagt.

eerst het zoet dan het zuur

‘ Het produceren van waterstof door elek­tro­lyse van water kost 1,25 keer meer energie dan het oplevert.’  ( bron energie feiten ) 

In het verleden waren het altijd technologische doorbraken geweest.  Bijvoorbeeld, pas nadat het mogelijk was geworden constructie-staal te produceren, pompen te maken die elektrisch aangedreven waren en liften te bouwen ( Otis ), werden wolkenkrabbers als het Empire State Building mogelijk. Of: pas toen het proces van Vulcanisatie mogelijk was en synthetisch rubber was uitgevonden, die de massaproductie van banden mogelijk had gemaakt, kon Henry Ford van start met de massa- productie van de T- Ford.

Bij de ‘ vernieuwing’ van de elektrische energievoorziening werd dat pad verlaten. Een methode om elektrische energie in zeer grote hoeveelheden en in real time op te slaan, bestond niet toen werd gestart met de grootschalige bouw van wind- en zonneparken. Maar als er steeds meer windmolens, particuliere zonnepanelen en zonneparken stroom gaan produceren op -dezelfde-momenten, zonder vraag, dan is een opslag nodig die enorme hoeveelheden stroom in real time moet kunnen opslaan.

Grootschalige opslag van elektrische energie was deze week erg actueel bij de onthulling van een bus in Eindhoven die op Mierenzuur rijdt en de aankonding van energiebedrijf RWE, dat het elektrische energie gaat opslaan in ammoniak. In beide gevallen speelt waterstof een hoofdrol

De mierenzuurbus Begrijpelijk, dat het ontwikkelen van een bus, die op mierenzuur zou rijden, voor de studenten een onwijs gave opdracht was.   Bovendien is het een goed streven om (openbaar) vervoer in stedelijke agglomeraties schoner te maken, zodat Peking- achtige situaties kunnen worden voorkomen.

De opdracht was dus: om de opslag van energie in dieselolie met zéer hoge dichtheid, te vervangen door opslag in waterstof, met een extreem lage energiedichtheid per liter.  Vanwege die eigenschap moet waterstof worden samengeperst of afgekoeld als het wordt opgeslagen, maar dat kost meer energie – en uitstoot -dan dat er wordt opgeslagen. Daarom kwam men op het idee het waterstofgas op te lossen in mierenzuur.  Door het mierenzuur vervolgens langs een katalysator te leiden, wordt de waterstof weer vrijgemaakt om in een brandstofcel stroom op te wekken, die dan weer de elektrische motoren van de bus aandrijft en de accu’s oplaadt:

Mierenzuur > waterstofgas > stroom > elektromotor + accu.

Mierenzuur wordt geproduceerd door synthese van methanol, water en CO (koolstofmonoxide) Methanol is een grondstof die in veel processen wordt gebruikt en wordt uiteindelijk verkregen uit cellulose:  de stof waaruit planten -biomassa – bestaan en die wordt gevormd door het proces van Fotosynthese. ( Alle energie is afkomstig van de Onze Zon).  Niet zelden is de biomassa afkomstig van de teelt van gewassen waarvoor oerwouden werden gekapt.  Koolstofmonoxide vervolgens, dat nodig is voor het proces moet natuurlijk ook geproduceerd worden op industriële schaal. Al inzoomend is de  werkelijkheid anders dan de theorie, zoals wel vaker.   En ook pervers. Oerwouden met kostbare ecosystemen worden verwoest met als doel hier een duurzaam opslagmedium te produceren .  Transport over de wereld met schepen en vrachtwagens kost zoveel energie,  dat aan het einde van de keten geen sprake is van winst, maar verlies in termen van energiebalans en CO2 uitstoot. ( zie ook het artikel ‘ met een blik olie op reis  ) Tenslotte  werd de grond, waarop de biomassa werd geteeld, onttrokken aan grond voor voedselproductie. Anders gezegd : de tank van de auto wordt gevuld met voedsel .

De keten wordt nu wat langer:  methanol + water + koolmonoxide + fossiele energie > waterstofgas > stroom > elektromotor + accu

Een Trolly bus, die stroom direct omzet in arbeid zou wellicht vele malen schoner, goedkoper en milieu-vriendelijker zijn.

Een tweede veelbelovende methode om energie op te slaan werd eveneens deze week aangekondigd : in ammoniak.  Misschien snapt u er nu niets meer van want ammoniak ? Was dat ook niet waarom de boeren in Brabant moeten stoppen?  Ja, maar in deze ammoniak kan ook de overtollige stroom, die steeds meer windmolens en zonnepanelen produceren, worden opgeslagen volgens dit proces :

80% (Noors)Aardgas + 20 % windstroom ( vaker waait het niet )  > stroom > waterstofgas + stikstof > ammoniak >stoom> stroom.

Fritz haber

Het proces waarbij met behulp van waterstofgas en stikstof uit de lucht, ammoniak wordt gemaakt, staat bekend als het Haber Bosch procedé en werd uitgevonden door Fritz Haber in 1910.   Het werkt bij zeer hoge temperaturen en druk en vergt daarom veel fossiele energie. De hoeveelheid energie die uiteindelijk opgeslagen wordt in ammoniak zal daarom minder zijn dan de hoeveelheid die nodig was om het te maken.  ( the energy return on energy invested EROEI < 1 ) waarmee kan worden vastgesteld dat geen sprake is van opslag in de zin van ‘voorraad’.  Als bij de verbranding in de centrale uiteindelijk, nog eens ca. 50 % verloren gaat in de vorm van warmte ( zie energiebibliotheek:  verbranden van fossiele brandstoffen/ Carnot ) wordt de vergelijking met de methode, waarbij aardgas direct wordt verbrand nog veel slechter.

Uit het artikel waarin het plan wordt aangekondigd :  ” Ter compensatie wordt bij deze manier van ‘opslag’ de CO2 opgeslagen in Noorwegen waar het wél als duurzaam geldt ( In Nl is men ertegen ) ‘  Bovendien was er nog wel wat subsidie uit de SDE pot voor nodig: een slordige 200 miljoen per jaar, ofwel ruwweg 10 euro per inwoner in Nederland, gedurende minimaal 15 jaar, bovenop de kosten van de ‘energietransitie’. die werden ingeboekt .