Zoninstraling en fytoplankton

Eindelijk was het zover dat de zon doorbrak na een lange periode van grijs, koud, guur en winderig weer.

Eindelijk konden we naar buiten en ons laven aan de warmte van de zonne-instraling. ( en de zonnepaneel/weides- eigenaren hun kassa’s  horen rinkelen )

Na een paar dagen verschenen de artikelen in de krant over zonne- instraling.  Dat ze gevaarlijk is en in geval mensen dan toch in de zon gaan zitten ze zich insmeren met een goedje dat ze daartegen zou beschermen.  Ionica Smeets, u weet wel die van de ‘wiskunde meisjes’, had uitgerekend, dat volgens de aanbevelingen een fles per dag /pp voldoende zou zijn om verbranding van de huid te voorkomen. Midden in de zon gaan zitten na een rit in de file is niet overal op de wereld de gewoonte. Zo gaan Chinezen wel graag naar het strand om verkoeling te vinden, maar hullen zich daarbij in kleding en met een parasol zorgen ze ervoor dat ze zo weinig mogelijk zoninstraling opvangen omdat ze juist níet bruin willen worden.

In andere landen, waar zoninstraling meer dan de gemiddeld 1000 uur per jaar bedraagt, hebben de mensen huizen met luiken voor de kleine raamopeningen en hebben ze die opgebouwd uit veel ( thermische ) massa, zodat het zo lang mogelijk koel blijft.  Hier bouwen ze nu huizen die in de zomer juist de warmte binnenhouden en installeren dan een airco om het weer te koelen.

De tijd ( t) dat je wordt blootgesteld aan de zoninstraling, bepaalt in hoeverre verbranding van de huid zal optreden. Logisch ook, als je beseft : dat het vermogen (P)  van de zonnestraling op het midden van de dag, ongeveer gelijk staat aan dat van een straalkachel van 1000 Watt waar je vlak voor ligt.

De hoeveelheid energie die de zon naar de aarde straalt is het Vermogen (P ) x de tijd ( t) en dat  is al 4,5 miljard jaar . In die tijd werd de zoninstraling omgezet in voorraden kolen olie en gas.

E=Pxt

8000 keer meer ! De zon straalt wel 8000 keer meer energie naar de aarde dan de gehele mensheid verbruikt , een veelgehoorde uitspraak , zelfs van onze Koning. Met die uitspraak wordt onderstreept, dat het toch makkelijk mogelijk moet zijn om  directe zonne- energie op te vangen, te gebruiken en daarmee fossiele energie te vervangen. ( “het is zo simpel”:  Jan Terlouw )

Gelukkig maar dat al die energie voor het overgrote gedeelte weer wordt teruggekaatst de ruimte in, anders zou de temperatuur oplopen, net als bv op Venus, waar het gemiddelde 480 ºCelcius is. Dan helpt zelfs factor 10 niet meer .

Een heel klein deel van die energie blijft maar over. Zie bijgaand schema van de KNMI. Energie, die uiteindelijk de aarde bereikt wordt dan, middels het proces van fotosynthese, omgezet in planten die weer door dieren worden gegeten ,waaronder wij:  de Mens.  De aarde biedt zo voldoende voedsel voor de wereld, maar niet om daarmee ook te voorzien in de vraag naar biologische brandstoffen,  grondstoffen voor groene plastics en ga zo maar door: groen is een eufemisme voor de uitroeiing van groen, door groen, zou je kunnen stellen.

“Alles van waarde is weerloos”  ( lucebert )  Ik doel hierbij op de ‘ natuur ‘ die door de politiek en het bedrijfsleven van (geldelijke ) waarde werd voorzien om te verhandelen in de ‘nieuwe economie ‘.

Onlangs keek ik de indrukwekkende BBC serie ‘ ‘Blue Planet’ over het leven in de oceanen. Spectaculaire beelden waar Sir David Attenborough jalours op zal zijn. Vissen die levensgrote vogels uit de lucht grijpen; een school Manta’s die in een science fiction film te lijken figureren; een reuzen- inkvis die een aanval van een haai afslaat door een tentakel in zijn kieuwen te steken en verder schitterende beelden van al die levensvormen en creaturen, levend op verschillende dieptes en een functie hebben in het ecosysteem en uiteindelijk ook dienen als voedsel voor de mens.

Fytoplankton vormt de basis van de voedselketen van alles wat leeft in de oceanen en wordt gevormd door hetzelfde proces van fotosynthese, waar ook planten – biologische massa –  uit ontstaat.   De oceanen beslaan 75 % van het aardoppervlak dus ook 75 % van de zoninstraling vindt daar plaats en wordt een de eerste stap omgezet in fytoplankton.

Fytoplankton (een combinatie van de Griekse woorden, φυτον(phyton) “plant” en πλαγκτός(planktos) “dwaler”) maakt gebruik van fotosynthese om energie te verkrijgen, waardoor ze behalve een belangrijke voedselbron, ook van essentieel belang zijn voor het zuurstofgehalte in het water. Fytoplankton staat aan de basis van de voedselketen in het aquatisch milieu’ (bron wikipedia ) 

Onlangs las ik in een artikel van de Rijksdienst van Ondernemend Nederland dat ‘biomassa onuitputtelijk is’.  Dat klopt niet.

“The world has enough for everyone’s need, but not enough for everyone’s greed.”

Deze bekende uitspraak van Mahatma Gandi  heeft direct betrekking op de mate waarin natuurlijke grondstoffen – ‘biomassa’ –  geoogst kunnen worden.  Daaraan zit de limiet van de instraling van de zonne- energie .

Vreemd toch, dat groene partijen deze spreuk van Mahatma Gandi ook zo graag gebruiken, want zij propageren juist om -weer-  biomassa te gebruiken .  Met hun goedvinden worden bijvoorbeeld Amerikaanse bossen verbrand in warmtecentrales, die het gat moesten opvullen, dat viel omdat geen restwarmte van centrales meer beschikbaar was.