ki & biodiversiteit

In het kader van het filmfestival was er onlangs een expositie in de hal van de bibliotheek aan het Neude te Utrecht met als thema ‘ Kunstmatige intelligentie en biodiversiteit.’   

Er was een video wand opgesteld waar beelden op werden vertoond, gecreëerd door een computerprogramma op basis van miljoenen uren aan video’s, voorzien van een achtergrondgeluid dat met wat fantasie leek op Gregorioriaanse muziek, afgespeeld bij een te laag toerental. Dit project in opdracht van Noorderlicht heet ‘Life as we know it’ ‘(LAWKI) waarover het storybord zegt : “LAWKI laat mens en machine versmelten tot één stem, waarbij het algoritme uit ontelbare uren speciaal gecomponeerd audio en online video materiaal telkens weer nieuwe composities creëert.”   Vóor de video wand lagen een aantal matten op de vloer met teksten. Een daarvan luidde ; “taming turbulent nature”.   

In een ander deel van de prachtige hal van het voormalig Post en Telegraaf kantoor was er de mogelijkheid om in een pak gehesen te worden, verbonden met luchtslangen aan een computer en een virtuele bril, om een kijkje in de toekomst te nemen.  

Een andere ‘storyspace’ weer, was genaamd het ”maandverbond’. Een concept ontwikkeld door de VPRO in het kader van de discussie over ‘gender’. Het storyboard vertelt :   ’28 dagen, 28 telegram kanalen, zodat ieder mens met een baarmoeder in deze live hormoonsafari ( te zien op het beeldscherm ) kan instappen op de eigen dag van de menstruatiecyclus. Onthullend, leerzaam en taboe doorbrekend ”  ( zeker: het taboe dat er alleen vrouwen en mannen zouden bestaan,  doorbreken)   

In het overige gedeelte van de ruimte waren tafels opgesteld met daarop plantenbakken met daarin wat zielig aandoende planten met vermelding van hun botanische naam.  Dat moest het gedeelte over ‘biodiversiteit’ uitbeelden.    

Kennelijk was het de bedoeling van de expositie om Kunstmatige intelligentie te verbinden met biodiversiteit, hierna te noemen ‘de natuur ” Dat deden ze door uit te gaan van een nieuw paradigma : ” old folks say there was a future when they were young ; new folks say that the future was a lie and the present all capture ”.    ( oude mensen zeggen dat er een toekomst was toen ze jong waren; nieuwe mensen zeggen dat de toekomst een leugen was en dat het heden alles vastlegt”.)     

Maar Kunstmatige Intelligentie en ” de natuur” zijn antagonisten; ze werken tegen elkaar in . Net als de grote bilspier en de dijbeenspier tegengesteld aan elkaar werken doen natuur en technologie dat ook. Het is óf natuur óf technologie, niet én natuur ‘en technologie.  Neemt de ’technologie toe, dan neemt de natuur af en omgekeerd.    

Het natuur optimum bestond toen de mens zich vestigde in de Levant, zo ’n 10.000 jaar geleden en daarna de technologie zijn intrede deed en drijvende kracht werd achter de vooruitgang.  De levant vormt het gebied van Perzië tot en met Egypte waar de Eufraat, Tigris en Nijl de voorwaarden waren voor het telen van gewassen en als vestiging van nederzettingen van waaruit handel werd gedreven en oorlogen gevoerd.    

Kenmerk van een leven in en met de natuur is dat lichamelijke arbeid wordt verricht en een lastdier het zware werk doet ; kenmerk van technologie daarentegen is het ontbreken van lichamelijke arbeid en dat die zowel energie als kapitaalintensief is . Robots staan op het punt de laatste arbeid van mensen te vervangen , maar vergen zeer veel kapitaal en veel energie. Zowel om te maken als in het gebruik.   

Sinds de mensheid zich ging vestigen in de Levant, zo’n 10.000 jaar geleden werd ze gedreven door de vooruitgang – technologie en begon het gehalte aan natuur af te nemen. Dat principe geldt onverkort voor toekomstige ontwikkelingen.  

Tot aan de uitvinding van de stoommachine was de mens volledig afhankelijk van de beschikbaarheid van natuurlijke bronnen en haar actieradius gelimiteerd tot de afstand van het huis heen en terug in de tijd van zonsopgang tot zonsondergang. Dat maakte dat het bevolkingsaantal maar heel gestaag toenam. 

De uitvinding van de stoommachine in 1710 markeerde de grootste technologische stap in de geschiedenis van de mensheid. Als gevolg daarvan viel het terugkoppelingsmechanisme dat de bevolkingsgroei reguleerde, weg en begon het bevolkingsaantal razendsnel toe te nemen, waarbij het beslag op de natuur en bronnen navenant groeide. De industriële revolutie leidde weer tot de digitale revolutie en steeds meer bevolkingsgroei. Volgens de voorspellingen komen er nog 2 miljard mensen bij in de komende decennia die aanspraak maken op grond en bronnen, waarbij volgens het principe van de voorgaande 10duizend jaar het gehalte aan natuur verder zal afnemen.